Uważaj jak tańczysz. Projekt pomnika Europy Środkowo-Wschodniej

Autorzy Irmina Rusicka
Gatunek Instalacja
Edycja Survival 21
  • konstrukcja stalowa obita poliwęglanem komorowym, 2020

Pomnik-jako-rzecz i jako-wydarzenie-społeczne istnieje tylko w dwóch przypadkach: wtedy, gdy jest wznoszony, oraz wtedy, gdy jest niszczony. Pomiędzy tymi momentami jest on, jak zauważył Robert Musil, niewidoczny. Pomimo swojej spektakularności powszednieje, wrastając w tkankę miejsca, jakie mu przyporządkowano – ordynarnie krzepnie na swoim postumencie.

To, co powszechnie rozumiemy jako pomnik, z pewnością nie jest przystankiem autobusowym. Co więcej, nie będzie to przystanek zniszczony i wyklepany na nowo, postawiony w jednym z samozwańczych centrów Europy. Mając ambicję reprezentować ten specyficzny region, zdecydowanie nie chce przypominać o kolejnym nieudanym projekcie modernizacyjnym. Wraz z obietnicą końca historii i fasadową westernizacją dostaliśmy emigrację zarobkową, upadek rodzimego przemysłu i tendencje nacjonalistyczne. Na złość Fukuyamie historia wcale się nie skończyła – w przeciwieństwie do komunikacji autobusowej między miastami powiatowymi. W samym projekcie Rusickiej zawarta jest gra, jaką można toczyć ze znaczeniem pomnika: negocjować nad jego formą i sposobem istnienia, próbować nadawać mu utylitarną funkcję czy wreszcie: odmieniać przez przypadki pojęcie antypomnika. Jednak istotniejszą kwestią, jaka pojawia się w kontekście tej instalacji, jest kwestia upamiętnień porażki. Czy też, jeśli bylibyśmy optymistami, upamiętnień zawiedzionych obietnic, w których wciąż tli się resztka nadziei. Zupełnie tak, jak wszyscy, którzy oczekują na autobus na przystanku w tak zwanym Nigdzie.

tekst: Aleksy Wójtowicz

Nasz serwis korzysta z cookies w celu analizy odwiedzin.
Zapoznaj się z naszą polityką prywatności